Jest już środek lata, więc kilka słów o melonach, które właśnie teraz powinny zagościć na naszych stołach. Melony, podobnie jak owoce mango i arbuzy są owocami sezonu letniego. Ich sezon trwa od kwietnia do sierpnia – w tym okresie są najlepsze.
Cudownie pyszny melon kantalupa należy do dużej rodziny dyniowatych, podobnie jak dynia piżmowa czy ogórek. Melon Kantalupa pochodzi z Indii, starożytnej Persji i Afryki. Najlepiej rosną na dobrze drenującej piaszczystej glebie z dobrym systemem nawadniania i wymagają pszczół miodnych w celu odpowiedniego zapylenia.
Wiele odmian kantalupy uprawianych jest na całym świecie. Jednak dwa rodzaje, których nazwa pochodzi od ich miejsca pochodzenia, stały się wyjątkowo popularne w świecie zachodnim.
Pierwszy z nich to Europejska kantalupa (Cucumis melo cantalupensis) pochodzi od włoskiej papieskiej wioski „Cantalup” i ma jasnozieloną, lekko żebrowaną skórę, która wygląda zupełnie inaczej niż kantalupa z Ameryki Północnej. Galia melon również należy do tej kategorii.
Północnoamerykańska kantalupa (Cucumis melo reticulatus), znana w Stanach Zjednoczonych i niektórych częściach Kanady, jest nazywana melonem siateczkowatym ze względu na siatkowate (lub siatkowe) pokrycie skóry. Mają słodki, charakterystyczny bladozielony soczysty miąższ.
Na ogół owoce kantalupa mają kształt okrągły lub podłużny, mają średnicę 4,5-6,5 cali i ważą 450–850 g, często więcej niż kilogram. Wewnątrz, jego miąższ ma barwę od pomarańczowo-żółtej do łososiowej, ma miękką konsystencję i soczystą konsystencję ze słodkim, piżmowym aromatem, który najlepiej emanuje z całkowicie dojrzałych owoców. W jego środku znajduje się wydrążona wnęka wypełniona małymi białawymi ziarnami zamkniętymi w sieci śluzowatej siatki.
Korzyści zdrowotne
1. Są to owoce niskokaloryczne (100 g owoców ma tylko 34 kalorie) i niskotłuszczowe. Pomimo tak niskiej kaloryczności, owoce są bogate w liczne polifenolowe związki pochodzenia roślinnego, witaminy i minerały:
- Owoc jest doskonałym źródłem witaminy A (100 g zapewnia 3382 IU lub około 112% zalecanego dziennego spożycia). Witamina A jest silnym przeciwutleniaczem i ma zasadnicze niezwykle istotna do utrzymania w dobrej kondycji naszej skóry oraz błon śluzowych. Wiadomo również, że spożywanie naturalnych owoców bogatych w witaminę A pomaga chronić przed rakiem płuc i jamy ustnej.
- Jest również bogaty w przeciwutleniające flawonoidy, takie jak beta-karoten, luteina, zeaksantyna (patrz opis niżej) i kryptoksantyna. Te przeciwutleniacze mają zdolność do ochrony komórek i innych struktur w naszym organizmie przed wolnymi rodnikami, tym samym chroniąc nas przed rakiem okrężnicy, prostaty, piersi, endomitozą, rakiem płuc i trzustki.
Zeaksantyna – niezmiernie ważny karotenoid, selektywnie wchłaniany w plamce żółtej oka, gdzie pełni funkcje przeciwutleniające i ochronne przed promieniowaniem UV. W ten sposób zapewnia ochronę oczu przed chorobą zwyrodnieniową plamki żółtej związaną z wiekiem (ARMD) u osób starszych.
2. Jest idealnym źródłem potasu. 100 g owoców zapewnia 267 mg tego elektrolitu. Potas jest ważnym składnikiem komórek i płynów ustrojowych, pomaga kontrolować tętno i ciśnienie krwi. W ten chroni nas przed udarem i chorobami serca.
3. Owoc zawiera również witaminy z grupy B, takie jak niacyna, kwas pantotenowy, witaminę C oraz minerały, takie jak chociażby mangan, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Odpowiada również za mocne kości.
| Cucumis melo – wartość odżywcza na 100 g | ||
| Wartość odżywcza | RWS* (%) | |
| Energia | 34 Kcal | 1,5% |
| Węglowodany | 8,6 g | 6,5% |
| Białko | 0,84 g | 1,5% |
| Całkowita zawartość tłuszczu | 0,19 g | <1% |
| Cholesterol | 0 mg | 0% |
| Błonnik pokarmowy | 0,9 g | 2,25% |
| Witaminy | RWS (%) | |
| Folacyna | 21 µg | 5% |
| Niacyna | 0,734 mg | 4,5% |
| Kwas pantotenowy | 0,105 mg | 2% |
| Pirydoksyna | 0,072 mg | 5,5% |
| Ryboflawina | 0,026 mg | 2% |
| Tiamina | 0,017 mg | 1% |
| Witamina A | 3382 IU | 112% |
| Witamina C | 36,7 mg | 61% |
| Witamina E | 0,05 mg | 0,5% |
| Witamina K | 2,5 mg | 2% |
| Elektrolity | RWS (%) | |
| Sód | 1 mg | 0% |
| Potas | 267 mg | 6% |
| Minerały | RWS (%) | |
| Wapń | 9 mg | 1% |
| Miedź | 41 µg | 4,5% |
| Żelazo | 0,21 mg | 2,5% |
| Magnez | 12 mg | 3% |
| Mangan | 0,041 mg | 2% |
| Cynk | 0,18 mg | 1,5% |
| FITO-SKŁADNIKI ODŻYWCZE | ||
| Karoten-α | 2020 µg | – |
| Krypto-ksantyna-β | 1 µg | – |
| Luteina-zeaksantyna | 26 µg | – |
*RWS – Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej
Wybór i przechowywanie
Melony Cantaloupa najlepiej rosną w miesiącach letnich. Często trudno jest ocenić dojrzałość i smak bez sprawdzenia miąższu melona. Należy szukać takiego, który jest ciężki z twardą skórką, która nie jest ani zbyt błyszcząca ani matowa, najlepiej bez żadnych skaleczeń na powierzchni, które mogły się pojawić podczas transportu owocu. W domu najlepiej umieścić je w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu. Krojone plastry należy jednak przechowywać zawsze w lodówce.
Metody przygotowywania i podawania
Zewnętrzna część skóry melona kantalupa może zawierać szkodliwe bakterie salmonelli , zwłaszcza w miejscu gdzie występują drobne pęknięcia czy skazy. Dlatego przed spożyciem należy dokładnie przemyć owoce zimną bieżącą wodą.
Oto kilka wskazówek dotyczących serwowania owoców:
- Kawałki miąższu melona są doskonałym dodatkiem do sałatki owocowej.
- Świetnie sprawdzają się również z dodatkiem szynki długodojrzewającej typu parmeńska czy Jamon Serrano
- Bardzo fajnie nadają się również na dżem, sorbet, smoothie lub sok
Alergie
Dotychczas nie zgłaszano reakcji alergicznych na melonowce i można je bezpiecznie spożywać w okresie ciąży i u matek karmiących. Jednakże, należąc do dyniowatych, niektóre owoce mogą zawierać toksynę kukurbitacynę. Z tego samego powodu należy unikać melonów niedojrzałych i/lub gorzkich.